Het EK 1988 is een van de belangrijkste toernooien uit de Nederlandse voetbalgeschiedenis. Onder leiding van bondscoach Rinus Michels veroverde Oranje voor het eerst de Europese titel. Met sterren als Ruud Gullit, Frank Rijkaard, Ronald Koeman en Marco van Basten beschikte Nederland over een bijzondere generatie voetballers. Het absolute hoogtepunt was de wereldberoemde volley van Van Basten in de finale tegen de Sovjet-Unie. Maar hoe wist Nederland na een verloren openingswedstrijd toch Europees kampioen te worden?
Table of Contents
1. EK 1988: Nederland begint met een teleurstelling
Het Europees kampioenschap van 1988 vond plaats in West-Duitsland. Acht landen namen deel aan het eindtoernooi. Nederland was ingedeeld in een groep met de Sovjet-Unie, Engeland en Ierland.
De verwachtingen waren hoog. Bondscoach Rinus Michels beschikte over een selectie met verschillende internationale topspelers. Vooral Marco van Basten, Ruud Gullit en Frank Rijkaard trokken de aandacht.
Toch begon het toernooi teleurstellend.
Op 12 juni 1988 speelde Nederland zijn eerste groepswedstrijd tegen de Sovjet-Unie. Oranje kreeg mogelijkheden, maar wist niet te scoren. De Sovjet-Unie profiteerde van een kans en won met 1-0 dankzij een doelpunt van Vasyl Rats.
Door de nederlaag stond Nederland direct onder druk. Een tweede verliespartij zou uitschakeling dichtbij brengen.
Michels moest zijn ploeg voorbereiden op een belangrijke wedstrijd tegen Engeland. Daar zou Marco van Basten voor het eerst tijdens het toernooi in de basis beginnen.
2. Marco van Basten schittert tegen Engeland
Op 15 juni 1988 stond Nederland tegenover Engeland. Voor Oranje was een overwinning belangrijk om uitzicht te houden op de halve finale.
Marco van Basten begon in de basis en liet direct zien waarom hij tot de beste aanvallers van zijn generatie behoorde.
Kort voor rust opende hij de score. Na een knappe aanname draaide hij weg bij zijn tegenstander en schoot de bal langs de Engelse doelman Peter Shilton.
Engeland kwam in de tweede helft terug via Bryan Robson, maar daarna nam Van Basten de wedstrijd over.
In de 71e minuut bracht hij Nederland opnieuw op voorsprong. Enkele minuten later maakte hij zijn derde doelpunt.
Met een hattrick bezorgde Van Basten Nederland een 3-1 overwinning.
De overwinning gaf Oranje nieuwe kansen op een plek in de halve finale.
De beslissende wedstrijd tegen Ierland
Op 18 juni 1988 speelde Nederland zijn laatste groepswedstrijd tegen Ierland.
Oranje moest winnen om zich te plaatsen voor de halve finale. Lange tijd bleef het echter 0-0.
De Ierse verdediging hield stand en de Nederlandse aanvallers kregen de bal niet in het doel.
Tot de 82e minuut.
Wim Kieft kopte de bal richting het Ierse doel. Zijn inzet verdween via de paal in het net.
Nederland won met 1-0 en bereikte alsnog de halve finale.
Daar wachtte een tegenstander met een bijzondere betekenis voor de Nederlandse voetbalgeschiedenis: West-Duitsland.
3. Nederland verslaat West-Duitsland in een historische halve finale
Op 21 juni 1988 stond Nederland tegenover gastland West-Duitsland in Hamburg.
De wedstrijd had voor veel Nederlandse supporters een bijzondere lading. Veertien jaar eerder had Nederland de WK-finale van 1974 verloren van West-Duitsland.
Voor spelers en supporters was de halve finale daarom meer dan alleen een wedstrijd om een finaleplaats.
De eerste helft bleef doelpuntloos. In de tweede helft kwam West-Duitsland op voorsprong.
Lothar Matthäus benutte in de 55e minuut een strafschop en bracht de Duitsers op 1-0.
Nederland moest opnieuw achtervolgen.
In de 74e minuut kreeg Oranje zelf een strafschop. Ronald Koeman bleef rustig en schoot de bal binnen.
De stand was weer gelijk: 1-1.
Terwijl de wedstrijd op een verlenging leek af te stevenen, kreeg Marco van Basten vlak voor tijd een kans.
Na een pass van Jan Wouters wist hij de bal al glijdend langs de Duitse verdediging en doelman Eike Immel te werken.
Nederland stond met 2-1 voor.
West-Duitsland kwam niet meer terug en Oranje bereikte voor het eerst de finale van een Europees kampioenschap.
In Nederland leidde de overwinning tot grote feestvreugde. Voor veel supporters was het een van de meest bijzondere overwinningen uit de geschiedenis van Oranje.
4. De legendarische volley van Van Basten in de EK-finale van 1988
Op 25 juni 1988 vond de finale plaats in het Olympiastadion van München.
Nederland stond opnieuw tegenover de Sovjet-Unie, de ploeg waarvan Oranje tijdens de groepsfase had verloren.
Voor Nederland was het een kans om revanche te nemen en de eerste Europese titel te winnen.
De Sovjet-Unie begon gevaarlijk, maar Nederland kwam in de 33e minuut op voorsprong.
Na een voorzet van Erwin Koeman kopte Marco van Basten de bal terug richting het doelgebied. Ruud Gullit stond op de juiste plek en kopte de bal hard achter doelman Rinat Dasajev.
Nederland leidde met 1-0.
Maar het beroemdste moment moest nog komen.
Hoe ontstond de beroemde volley van Marco van Basten?
In de 54e minuut kreeg Arnold Mühren de bal aan de linkerkant van het veld.
Hij gaf een hoge voorzet richting de rechterkant van het strafschopgebied.
Daar stond Marco van Basten.
De spits bevond zich vanuit een moeilijke hoek dicht bij de achterlijn. In plaats van de bal aan te nemen of terug te leggen, besloot hij direct uit de lucht te schieten.
Met zijn rechtervoet raakte Van Basten de bal perfect.
De bal vloog in een hoge boog over doelman Dasajev en verdween bij de verre paal in het doel.
Het stadion reageerde vol ongeloof.
Van Basten had vanuit een bijna onmogelijke hoek gescoord.
De stand was 2-0 en Nederland kwam steeds dichter bij de Europese titel.
De volley groeide uit tot een van de bekendste doelpunten uit de geschiedenis van het Europees kampioenschap.
Meer lezen over de gehele carrière van Marco van Basten
Hans van Breukelen stopt een strafschop
De Sovjet-Unie gaf zich na het tweede doelpunt niet gewonnen.
Toen Hans van Breukelen een overtreding maakte op Sergei Gotsmanov, kreeg de Sovjet-Unie een strafschop.
Igor Belanov ging achter de bal staan.
Van Breukelen koos de juiste hoek en wist de strafschop te stoppen.
Daarmee voorkwam hij dat de Sovjet-Unie terugkwam in de wedstrijd.
De 2-0 voorsprong bleef behouden en Nederland kon zich voorbereiden op een historische overwinning.
Meer lezen over de gehele carrière van Hans van Breukelen
5. Nederland wordt Europees kampioen en viert feest
Toen het laatste fluitsignaal klonk, was het zover.
Nederland had de Sovjet-Unie met 2-0 verslagen en was voor het eerst Europees kampioen.
Ruud Gullit mocht als aanvoerder de Europese beker omhooghouden.
Voor bondscoach Rinus Michels betekende de overwinning een bijzonder succes. In 1974 had hij Nederland al naar de WK-finale geleid, maar destijds verloor Oranje van West-Duitsland.
Veertien jaar later won hij met Nederland alsnog een grote internationale titel.
Een historische ontvangst in Nederland
Na de Europese titel keerde de selectie terug naar Nederland.
De spelers werden ontvangen door enorme groepen supporters. Vooral de rondvaart door de Amsterdamse grachten groeide uit tot een historisch moment.
Volgens de UEFA stonden ongeveer een miljoen mensen langs de grachten om de Europees kampioenen te verwelkomen.
De beelden van de spelers op de rondvaartboot en de feestvierende supporters werden onderdeel van de Nederlandse voetbalgeschiedenis.
De Europese titel van 1988 is tot op heden de enige grote internationale titel van het Nederlandse mannenelftal.
Waarom was het Nederlands elftal van 1988 zo bijzonder?
Het succes van Oranje kwam niet alleen door de individuele kwaliteiten van Marco van Basten.
Nederland beschikte over een ploeg waarin ervaring, techniek en tactische discipline samenkwamen.
Ruud Gullit was de aanvoerder en speelde een belangrijke rol in de aanval. Frank Rijkaard zorgde voor balans tussen verdediging en middenveld. Ronald Koeman was belangrijk in de opbouw en bij standaardsituaties.
Hans van Breukelen bewees in de finale zijn waarde als doelman, terwijl spelers als Jan Wouters, Arnold Mühren en Gerald Vanenburg belangrijke bijdragen leverden.
Rinus Michels zorgde ervoor dat de spelers als team functioneerden.
Ook de statistieken van Marco van Basten waren indrukwekkend.
De spits maakte vijf doelpunten tijdens het eindtoernooi en werd daarmee topscorer van het EK 1988.
Hij scoorde drie keer tegen Engeland, maakte de winnende treffer tegen West-Duitsland en zorgde voor het tweede doelpunt in de finale.
Zijn prestaties maakten hem tot een van de hoofdrolspelers van het toernooi.
Veelgestelde vragen over het EK 1988
Wie won het EK 1988?
Nederland won het Europees kampioenschap van 1988. Oranje versloeg de Sovjet-Unie met 2-0 in de finale dankzij doelpunten van Ruud Gullit en Marco van Basten.
Wie maakte de beroemde volley op het EK 1988?
Marco van Basten maakte de beroemde volley in de finale tegen de Sovjet-Unie. Hij schoot een hoge voorzet van Arnold Mühren vanuit een moeilijke hoek rechtstreeks in het doel.
Wie was de bondscoach van Nederland tijdens het EK 1988?
Rinus Michels was de bondscoach van Nederland. Hij leidde Oranje naar de eerste Europese titel uit de geschiedenis.
Wie werd topscorer van het EK 1988?
Marco van Basten werd topscorer van het EK 1988 met vijf doelpunten.
Waar werd de EK-finale van 1988 gespeeld?
De finale vond plaats op 25 juni 1988 in het Olympiastadion van München, in het toenmalige West-Duitsland.
Conclusie: het EK 1988 blijft een hoogtepunt in de Nederlandse voetbalgeschiedenis
Het EK 1988 blijft een van de meest bijzondere prestaties van het Nederlandse voetbal.
Na een verloren openingswedstrijd wist Oranje zich te herstellen. Met een hattrick van Marco van Basten tegen Engeland, een late overwinning op Ierland en een historische zege op West-Duitsland bereikte Nederland de finale.
Daar zorgden Ruud Gullit en Marco van Basten voor de beslissende doelpunten.
Vooral de volley van Van Basten maakte de finale onvergetelijk.
De Europese titel bracht Nederland een van de grootste sportieve feestmomenten uit zijn geschiedenis.
Benieuwd naar andere verrassende Europese kampioenen? Lees ook ons verhaal over het EK 1992, waarin Denemarken onverwacht Europees kampioen werd, of ontdek hoe Cristiano Ronaldo met Portugal het EK 2016 won.
Bekijk meer bijzondere toernooien en historische voetbalverhalen in de categorie EK Historie op Het Voetbalarchief.
Geef een reactie